สุรสัตถาดี ในสมุทรโฆษคำฉันท์ ๑

     ในสมุทรโฆษคำฉันท์นั้น ได้ปรากฏคำว่า “สุรสัตถาดี” อันน่าจะเป็นคำเรียกที่หมายถึง โครงเรื่อง แบบคร่าว ๆ ที่กวีได้วางไว้ โดยกล่าวกันว่ากวีตั้งใจแต่งเพื่อให้เป็นบทแสดงหนังใหญ่

แม้จะมีกลวิธีนี้มาแล้วในวรรณคดีไทยเรื่องอื่นที่แต่งขึ้นก่อนเรื่องสมุทรโฆษคำฉันท์ แต่ก็มีลักษณะ

บางประการที่แตกต่างกันออกไป อันจะได้กล่าวต่อไป

ความสร้างสรรค์ในการแต่งโคลงของสุนทรภู่

       จะกล่าวถึงโคลงสี่สุภาพของสุนทรภู่นั้นมีข้อบังคับการแต่งมากกว่าโคลงสี่สุภาพทั่วไป สุนทรภู่แต่งนิราศสุพรรณโดยใช้โคลงสี่สุภาพมากถึง ๔๖๒ บท มีโคลงกลบทมากถึง ๓๕๔ บท ประกอบด้วยโคลง ๓๐ รูปแบบ รูปแบบโคลงที่สุนทรภู่ชอบแต่งมากที่สุดได้แก่ โคลงแบบ “สพพพ” ซึ่งมีร้อยละ ๕๐ ในเรื่องนิราศสุพรรณนี้ และกล่าวได้ว่าเป็นรูปแบบโคลงในดวงใจของสุนทรภู่

วิจักษณ์อุปาทวาทศมาส

วิจักษณ์ วิจารณ์ ตีความ..อุปาทวาทศมาส

       การที่ข้าพเจ้าทำเรื่องการ วิจักษณ์ วิจารณ์ ตีความ อุปาทวทศมาสนั้น เนื่องด้วยข้าพเจ้าเห็นว่าวรรณคดีเรื่องนี้เป็นวรรณคดีไทยโบราณที่มีคุณค่าทางวรรณศิลป์ และความงดงามทางภาษา เป็นอย่างมาก แต่เพราะด้วยระยะเวลาที่ห่างกัน ระหว่างยุคสมัยของผู้เขียน และผู้อ่าน จึงยากที่จะศึกษาวรรณคดีเรื่องนี้ ข้าพเจ้าจึงเห็นควรที่จะทำการ วิจักษณ์ วิจารณ์ และ ตีความไว้ เพื่อเป็นแนวทางในการศึกษา และค้นคว้าของผู้ใคร่รู้และจะได้สะดวกแก่การศึกษาวรรณคดีเรื่องนี้ต่อไปในอนาคต

เปรียบเทียบ (บทชมดง)

บทความเรื่องการเปรียบเทียบบทคะนึงถึงนางอันเป็นที่รักระหว่างการเดินทาง (ชมดง)

ระหว่างบทละครเรื่อง (รามเกียรติ์) ของพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุโลกมหาราช กับ บทละครเรื่อง (อิเหนา)

 ของพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ว่ามีความคล้ายในการใช้โวหารที่ใช้ในการประพันธ์มากน้อยเพียงใด

          อนึ่ง การเลียนแบบโวหารของกวีในอดีตซึ่งถือว่าเป็นโวหารชั้นครู นั้นจะเห็นได้จากวรรณคดีเรื่อง

บทละครเรื่องรามเกียรติ์ กับ บทละครเรื่องอิเหนาที่ข้าพเจ้าจะได้เปรียบเทียบให้เป็นข้อสังเกตดังต่อไปนี้

แก่นแท้ของเรื่อง รามเกียรติ์

      แก่นของเรื่องรามเกียรติ์ รามเกียรติ์นั้นเป็นวรรณคดีประจำชาติที่มีเนื้อเรื่องที่ยาว และซับซ้อน โดยทั้งนี้ข้าพเจ้าเกิดความสงสัยในข้อที่ว่า แก่นแท้ของเรื่องราวที่ครอบคลุมเนื้อหาทั้งหมดของวรรณคดีไทยเรื่องรามเกียรติ์ที่แท้จริงนั้นมีแก่นที่แท้จริงของเรื่องราวทั้งหมดเป็นอย่างไร ข้าพเจ้าจึงได้เริ่มศึกษาหาคำตอบ แล้วข้าพเจ้าก็ได้พบกับสองแนวคิดที่น่าจะเป็นแก่นที่แท้จริงของเรื่องราวทั้งหมดของวรรณคดีไทยเรื่องรามเกียรติ์ ดังนี้